Oszuści podszywają się pod urzędy - jak się bronić w 2026

Źródło: Fotos na Unsplash

Spis treści

• Nowa fala oszustów na Mazowszu
• Jak działają telefoniczni oszuści
• Metody obrony przed spoofingiem
• Co robić gdy padłeś ofiarą oszustwa
• FAQ

---

Nowa fala oszustów na Mazowszu

W pierwszej połowie 2026 roku odnotowano znaczny wzrost oszustw telefonicznych na Mazowszu. Przestępcy coraz częściej podszywają się pod pracowników urzędów, wykorzystując technikę zwaną spoofingiem do wyłudzania danych osobowych i pieniędzy od przedsiębiorców.

Oszuści szczególnie często podają się za:

• Pracowników urzędów skarbowych
• Przedstawicieli ZUS-u
• Funkcjonariuszy służb celnych
• Pracowników urzędów gminy i miasta

Celem przestępców są przede wszystkim wrażliwe dane firmowe, numery kont bankowych oraz wyłudzenie przelewów pod pretekstem nagłych opłat lub kar.

Statystyki oszustw w 2026 roku

Według danych Komendy Wojewódzkiej Policji w Warszawie, od stycznia do czerwca 2026 roku:

• Zgłoszono ponad 340 przypadków oszustw typu spoofing
• Średnia strata pojedynczej firmy wyniosła 8 500 zł
• 78% oszustów podszywało się pod urzędy administracji publicznej
• Najczęściej atakowane były małe i średnie przedsiębiorstwa

Regiony najbardziej narażone

Największą liczbę zgłoszeń odnotowano w powiatach:

• Warszawskim - 89 przypadków
• Płockim - 34 przypadki
• Ostrołęckim - 28 przypadków
• Siedleckim - 23 przypadki

Jak działają telefoniczni oszuści

Spoofing to technika pozwalająca oszustom na podszywanie się pod dowolny numer telefonu. W praktyce oznacza to, że na wyświetlaczu Twojego telefonu może pojawić się oficjalny numer urzędu, podczas gdy faktycznie dzwoni przestępca.

Najpopularniejsze scenariusze oszustów

Scenariusz 1: Pilna płatność Oszust dzwoni podając się za pracownika urzędu skarbowego i informuje o konieczności natychmiastowej wpłaty zaległego podatku. Podaje specjalny numer konta i grozi konsekwencjami prawnymi.

Scenariusz 2: Weryfikacja danych Przestępca twierdzi, że prowadzi aktualizację bazy danych i prosi o potwierdzenie danych firmy, w tym numerów kont bankowych i kodów dostępu.

Scenariusz 3: Zwrot nadpłaty Oszust oferuje zwrot rzekomo nadpłaconego podatku lub składki ZUS, prosząc o podanie danych do przelewu.

Scenariusz 4: Kontrola telefoniczna Przestępca informuje o przeprowadzeniu kontroli telefonicznej i żąda przesłania dokumentów finansowych na podany adres e-mail.

Sygnały ostrzegawcze

Podejrzewaj oszustwo, gdy rozmówca:

• Wymaga natychmiastowej płatności
• Prosi o dane wrażliwe przez telefon
• Grozi konsekwencjami prawnymi
• Nie potrafi podać Twojego pełnego numeru NIP lub REGON
• Nalegała na utrzymanie rozmowy w tajemnicy

Metody obrony przed spoofingiem

Ochrona przed oszustami wymaga właściwych procedur i świadomości zagrożeń. Oto sprawdzone metody zabezpieczenia swojej firmy.

Weryfikacja tożsamości rozmówcy

Zawsze żądaj potwierdzenia:

• Imienia i nazwiska pracownika
• Dokładnej nazwy jednostki organizacyjnej
• Numeru sprawy lub postępowania
• Numeru telefonu zwrotnego z centrali

Procedura weryfikacji:

1. Przerwij rozmowę grzecznie
2. Wyszukaj oficjalny numer urzędu w internecie
3. Zadzwoń na centralę i poproś o połączenie z konkretną osobą
4. Dopiero wtedy kontynuuj rozmowę

Zabezpieczenia techniczne

Aplikacje antyspamowe:

• Truecaller - rozpoznaje numerów spam
• Should I Answer - baza oszustów
• Hiya - blokowanie podejrzanych połączeń

Ustawienia telefonu:

• Włącz filtrowanie nieznanych numerów
• Dodaj oficjalne numery urzędów do kontaktów
• Skonfiguruj automatyczne nagrywanie rozmów (gdzie prawnie dozwolone)

Procedury wewnętrzne w firmie

Opracuj instrukcję dla pracowników:

1. Nigdy nie podawaj danych przez telefon
2. Każdą prośbę o płatność weryfikuj osobiście
3. Dokumentuj wszystkie podejrzane połączenia
4. Informuj przełożonych o nietypowych żądaniach

Szkolenia zespołu:

• Organizuj regularne szkolenia z cyberbezpieczeństwa
• Przeprowadzaj symulacje ataków społecznych
• Aktualizuj wiedzę o nowych metodach oszustów

Co robić gdy padłeś ofiarą oszustwa

Jeśli podejrzewasz, że stałeś się ofiarą oszustwa, działaj szybko i zdecydowanie.

Natychmiastowe działania

W pierwszej godzinie:

1. Zablokuj karty płatnicze i konta bankowe
2. Zmień wszystkie hasła dostępu do systemów bankowych
3. Skontaktuj się z bankiem telefonicznie
4. Udokumentuj przebieg oszustwa

W ciągu 24 godzin:

1. Złóż zawiadomienie na policję
2. Poinformuj właściwy urząd o wykorzystaniu jego wizerunku
3. Sprawdź wyciągi bankowe pod kątem nieautoryzowanych operacji
4. Powiadom ubezpieczyciela jeśli posiadasz polisę cyberbezpieczeństwa

Dokumentowanie szkody

Zbierz dowody:

• Zapis rozmowy telefonicznej (jeśli możliwe)
• Zrzuty ekranu z numerem dzwoniącego
• Korespondencję e-mailową
• Potwierdzenia przelewów
• Świadectwa rozmów z innymi osobami

Odzyskiwanie strat finansowych

Możliwości prawne:

• Złożenie pozwu cywilnego przeciwko oszustom
• Zgłoszenie roszczenia do ubezpieczyciela
• Skorzystanie z funduszu gwarancyjnego banku
• Współpraca z prokuraturą w ramach postępowania karnego

Szanse na odzyskanie pieniędzy:

• Szybka reakcja zwiększa szanse o 60%
• Zgłoszenie w ciągu 2 godzin - 80% skuteczności
• Po 24 godzinach - 30% skuteczności

FAQ

Jak sprawdzić czy numer telefonu należy rzeczywiście do urzędu?

Najlepszą metodą jest wyszukanie oficjalnego numeru na stronie internetowej urzędu i porównanie go z numerem wyświetlanym na telefonie. Pamiętaj jednak, że oszuści mogą wykorzystywać spoofing, dlatego zawsze dzwoń zwrotnie na oficjalny numer.

Czy urzędy rzeczywiście dzwonią z żądaniami natychmiastowych płatności?

Nie. Żaden urząd administracji publicznej nie żąda natychmiastowych płatności przez telefon. Wszystkie zobowiązania podatkowe są komunikowane pisemnie z odpowiednim terminem na wykonanie obowiązku.

Co robić gdy oszust zna szczegółowe dane mojej firmy?

To nie jest niczym niezwykłym - dane firm są publiczne w KRS i CEIDG. Znajomość podstawowych danych nie oznacza, że rozmówca jest prawdziwym urzędnikiem. Nadal wymagaj pełnej weryfikacji tożsamości.

Czy mogę nagrywać rozmowy telefoniczne z podejrzanymi osobami?

W Polsce możesz nagrywać rozmowy, w których sam uczestniczysz, bez konieczności informowania drugiej strony. Takie nagrania mogą stanowić dowód w postępowaniu sądowym.

Gdzie zgłosić próbę oszustwa telefonicznego?

Zgłoszenia możesz składać na policję (telefon 997), przez internet na portalu gov.pl w sekcji “Cyberprzestępczość” lub bezpośrednio w jednostce policji. Dodatkowo poinformuj urząd, za którego pracownika podszywał się oszust.